Dijital Lira pilot programı üçüncü faza geçti, katılımcı banka sayısı 12'ye çıktı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Dijital Türk Lirası projesinin üçüncü test fazına geçtiğini duyurdu. Proje kapsamında toptan ödeme sistemleri ile perakende senaryoları eş zamanlı olarak deneniyor. İlk iki fazda sadece dört bankanın yer aldığı sistemde artık 12 kurum aktif olarak işlem gerçekleştiriyor.

TCMB Ödeme Sistemleri Genel Müdürlüğü'nden yapılan açıklamaya göre, dağıtık defter teknolojisi altyapısı üzerinde günlük 40 bin civarında test işlemi işleniyor. Bankalararası mutabakat süresi ortalama 1,8 saniyeye kadar indi. Bu rakam, geleneksel EFT sistemine kıyasla ciddi bir hızlanmaya işaret ediyor.

Denizbank, TEB ve Enpara gibi kurumların pilotta yer alması, projenin özel sektör bacağının genişlediğini gösteriyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ise sistemin gizlilik ve veri güvenliği boyutlarını ayrıca denetliyor. Yetkililer, tüketici verilerinin merkezi bir kayıt yerine parçalı şekilde tutulacağını vurguluyor.

Proje ekibinden bir yetkili, 2027 yılı içinde sınırlı kapsamlı bir kamuya açık deneme yapılabileceğini belirtti. Ancak bunun için önce yasal çerçevenin TBMM gündemine taşınması gerekiyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı bu konuda bir taslak üzerinde çalıştığını daha önce açıklamıştı.

Uzmanlar, Dijital Lira'nın kripto para piyasasını doğrudan tehdit etmeyeceğini ama stabilcoin kullanımını sınırlayabileceğini öngörüyor. Özellikle küçük tutarlı günlük ödemelerde CBDC'nin tercih edilmesi bekleniyor. Buna karşın yüksek hacimli işlemlerde USDT'nin baskın konumunu koruyacağı düşünülüyor.

Test sürecinde katılımcı bankalardan biri olan bir kaynak, sistemin offline ödeme özelliğinin de denendiğini söyledi. İnternet bağlantısı olmayan bölgelerde NFC tabanlı transferler test ediliyor. Bu özelliğin özellikle kırsal kesimde finansal erişimi artıracağı belirtiliyor.

Piyasa yapısına daha yakından bakıldığında, likidite dağılımının önceki dönemlere göre belirgin şekilde derinleştiği görülüyor. Kurumsal masaların artan katılımı, spread'lerin daralmasına ve emir defterlerinin daha sağlıklı bir görünüm sergilemesine katkı sağlıyor. Bu ortam, kısa vadeli oynaklıkların ani ve derin düşüşlere dönüşmesini engelleyen önemli bir tampon işlevi görüyor.

Zincir üstü verilerin sunduğu bir diğer önemli sinyal, uzun vadeli tutucuların davranış modelinde. Cüzdanlarında 155 günden uzun süredir varlık bulunduran adreslerin oranı, tarihsel olarak önemli dip bölgelerine denk gelen seviyelere yaklaşmış durumda. Bu, satış baskısının önemli bir kısmının pazarlıklarını çoktan tamamlamış olabileceğine işaret ediyor.